Українська: DuckDB — це реляційна система керування базами даних (РСКБД) із відкритим вихідним кодом, що використовує стовпцеве зберігання даних. Вона розроблена для забезпечення високої продуктивності під час виконання складних запитів до великих баз даних у вбудованій конфігурації — наприклад, при об’єднанні таблиць, які містять сотні стовпців і мільярди рядків.
Nederlands: DuckDB is een open-source, kolomgeoriënteerd relationeel databasebeheersysteem (RDBMS). Het is ontworpen om hoge prestaties te leveren bij complexe query’s op grote databases in een ingebedde configuratie – bijvoorbeeld bij het combineren van tabellen met honderden kolommen en miljarden rijen.
English: DuckDB is an open-source column-oriented relational database management system (RDBMS). It is designed to provide high performance on complex queries against large databases in embedded configuration, such as combining tables with hundreds of columns and billions of rows.
| Словник термінів системи баз даних DuckDB | ||
|---|---|---|
| Woordenlijst van het DuckDB-databasesysteem | ||
| Нижче наведено тематичний словник слів і термінів, пов’язаних із DuckDB — аналітичною системою керування базами даних (DBMS). Терміни подано трьома мовами: українською, нідерландською та англійською. | ||
| Hieronder vindt u een thematische woordenlijst met woorden en termen die verband houden met DuckDB, een analytisch databasebeheersysteem (DBMS). De termen worden gepresenteerd in drie talen: Oekraïens, Nederlands en Engels. | ||
| 1. Основні поняття баз даних – Kernbegrippen databases | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| База даних | Database | Database |
| Система керування базами даних | Databasemanagementsysteem | Database Management System (DBMS) |
| Реляційна база даних | Relationele database | Relational database |
| Таблиця | Tabel | Table |
| Рядок | Rij | Row |
| Стовпець | Kolom | Column |
| Запис | Record | Record |
| Поле | Veld | Field |
| Схема бази даних | Databaseschema | Database schema |
| Індекс | Index | Index |
| Первинний ключ | Primaire sleutel | Primary key |
| Зовнішній ключ | Vreemde sleutel | Foreign key |
| Тип даних | Gegevenstype | Data type |
| Значення | Waarde | Value |
| Запит | Query | Query |
| Результат запиту | Queryresultaat | Query result |
| 2. Терміни, пов’язані з DuckDB – Termen gerelateerd aan DuckDB | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Аналітична база даних | Analytische database | Analytical database |
| Вбудована база даних | Ingebedde database | Embedded database |
| Аналітична обробка даних | Analytische gegevensverwerking | Analytical data processing |
| Обробка в пам’яті | Gegevensverwerking in het geheugen | In-memory processing |
| Колонкова база даних | Kolomgeoriënteerde database | Columnar database |
| Колонкове зберігання | Kolomgeoriënteerde opslag | Columnar storage |
| Векторизоване виконання | Gevectoriseerde uitvoering | Vectorized execution |
| Рушій бази даних | Database-engine | Database engine |
| SQL-рушій | SQL-engine | SQL engine |
| Локальна база даних | Lokale database | Local database |
| Аналітичний запит | Analytische query | Analytical query |
| Паралельна обробка | Parallelle verwerking | Parallel processing |
| Оптимізатор запитів | Query-optimalisator | Query optimizer |
| Виконання запиту | Query-uitvoering | Query execution |
| План виконання | Uitvoeringsplan | Execution plan |
| 3. SQL та операції з даними – SQL en gegevensbewerkingen | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Мова SQL | SQL-taal | SQL language |
| Створити таблицю | Tabel aanmaken | Create table |
| Видалити таблицю | Tabel verwijderen | Drop table |
| Додати дані | Gegevens toevoegen | Insert data |
| Оновити дані | Gegevens bijwerken | Update data |
| Видалити дані | Gegevens verwijderen | Delete data |
| Вибрати дані | Gegevens selecteren | Select data |
| Об’єднати таблиці | Tabellen samenvoegen | Join tables |
| Фільтрувати дані | Gegevens filteren | Filter data |
| Сортувати дані | Gegevens sorteren | Sort data |
| Групувати дані | Gegevens groeperen | Group data |
| Агрегація | Aggregatie | Aggregation |
| Підзапит | Subquery | Subquery |
| Транзакція | Transactie | Transaction |
| Імпорт даних | Gegevens importeren | Data import |
| Експорт даних | Gegevens exporteren | Data export |
| 4. Формати файлів і джерела даних – Bestandsformaten en gegevensbronnen | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Файл CSV | CSV-bestand | CSV file |
| Файл JSON | JSON-bestand | JSON file |
| Файл Parquet | Parquet-bestand | Parquet file |
| Файл Excel | Excel-bestand | Excel file |
| Текстовий файл | Tekstbestand | Text file |
| Файл бази даних | Databasebestand | Database file |
| Джерело даних | Gegevensbron | Data source |
| Зовнішні дані | Externe gegevens | External data |
| Структуровані дані | Gestructureerde gegevens | Structured data |
| Напівструктуровані дані | Semi-gestructureerde gegevens | Semi-structured data |
| Завантаження даних | Gegevens laden | Data loading |
| Читання файлів | Bestanden lezen | Reading files |
| Запис файлів | Bestanden schrijven | Writing files |
| Хмарне сховище | Cloudopslag | Cloud storage |
| Потік даних | Gegevensstroom | Data stream |
| 5. Програмування та інтеграція DuckDB – DuckDB-programmering en -integratie | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Програмний інтерфейс | Programmeerinterface | Programming interface |
| Бібліотека | Bibliotheek | Library |
| Пакет | Pakket | Package |
| Розширення | Extensie | Extension |
| Підключення до бази даних | Databaseverbinding | Database connection |
| Драйвер | Stuurprogramma | Driver |
| Python | Python | Python |
| R | R | R |
| Інтеграція | Integratie | Integration |
| Виконання коду | Code-uitvoering | Code execution |
| Функція | Functie | Function |
| Параметр | Parameter | Parameter |
| Змінна | Variabele | Variable |
| Обробка помилок | Foutafhandeling | Error handling |
| Автоматизація | Automatisering | Automation |
| 6. Продуктивність і оптимізація – Productiviteit en optimalisatie | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Продуктивність | Prestaties | Performance |
| Швидкість обробки | Verwerkingssnelheid | Processing speed |
| Оптимізація | Optimalisatie | Optimization |
| Використання пам’яті | Geheugengebruik | Memory usage |
| Оперативна пам’ять | Werkgeheugen | RAM |
| Процесор | Processor | CPU |
| Багатопотоковість | Multithreading | Multithreading |
| Масштабованість | Schaalbaarheid | Scalability |
| Індексація | Indexering | Indexing |
| Стиснення даних | Gegevenscompressie | Data compression |
| Продуктивність запитів | Queryprestaties | Query performance |
| Час виконання | Uitvoeringstijd | Execution time |
| Навантаження | Belasting | Workload |
| Тестування продуктивності | Prestatietesten | Performance testing |
| 7. Аналітика та робота з великими даними – Analyse en werken met big data | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Аналіз даних | Gegevensanalyse | Data analysis |
| Великі дані | Big data | Big data |
| Аналітика даних | Data-analyse | Data analytics |
| Сховище даних | Datawarehouse | Data warehouse |
| Конвеєр даних | Gegevenspijplijn | Data pipeline |
| Перетворення даних | Gegevenstransformatie | Data transformation |
| Очищення даних | Gegevensopschoning | Data cleaning |
| Обробка даних | Gegevensverwerking | Data processing |
| Бізнес-аналітика | Bedrijfsanalyse | Business intelligence |
| Звітність | Rapportage | Reporting |
| Візуалізація даних | Datavisualisatie | Data visualization |
| Статистичний аналіз | Statistische analyse | Statistical analysis |
| Інтеграція даних | Gegevensintegratie | Data integration |
| Аналітична робоча нагрузка | Analytische werklast | Analytical workload |
| 8. Корисні дієслова для роботи з DuckDB – Nuttige werkwoorden voor het werken met DuckDB | ||
| Українська | Нідерландська | Англійська |
| Створювати | Aanmaken | Create |
| Підключатися | Verbinden | Connect |
| Завантажувати | Laden | Load |
| Зберігати | Opslaan | Store |
| Отримувати | Ophalen | Retrieve |
| Обробляти | Verwerken | Process |
| Аналізувати | Analyseren | Analyze |
| Фільтрувати | Filteren | Filter |
| Об’єднувати | Samenvoegen | Merge |
| Перетворювати | Transformeren | Transform |
| Оптимізувати | Optimaliseren | Optimize |
| Виконувати | Uitvoeren | Execute |
| Імпортувати | Importeren | Import |
| Експортувати | Exporteren | Export |
| Перевіряти | Controleren | Check |
| 9. Найважливіші терміни для вивчення DuckDB – De belangrijkste termen die je moet kennen over DuckDB. | ||
| Якщо ви починаєте працювати з DuckDB, рекомендую насамперед запам’ятати ці 15 понять: | ||
| Als je net begint met DuckDB, raad ik je aan om eerst deze 15 concepten te onthouden: | ||
| Database — база даних — Database (NL). | ||
| Table — таблиця — Tabel. | ||
| Query — запит — Query. | ||
| SQL — мова запитів — SQL-taal. | ||
| Columnar storage — колонкове зберігання — Kolomgeoriënteerde opslag. | ||
| DataFrame — структура даних — DataFrame. | ||
| Parquet — формат файлів — Parquet-bestand. | ||
| CSV — формат табличних даних — CSV-bestand. | ||
| Data ingestion — завантаження даних — Gegevensinname. | ||
| Query optimization — оптимізація запитів — Query-optimalisatie. | ||
| Analytical database — аналітична база даних — Analytische database. | ||
| Embedded database — вбудована база даних — Ingebedde database. | ||
| Vectorized execution — векторизоване виконання — Gevectoriseerde uitvoering. | ||
| Data warehouse — сховище даних — Datawarehouse. | ||
| Data pipeline — конвеєр даних — Gegevenspijplijn. | ||
| Порада: під час роботи з DuckDB краще вивчати англійські назви технічних команд і функцій, оскільки документація DuckDB, SQL-запити та більшість програмних прикладів використовують англійську термінологію. Нідерландські переклади допоможуть обговорювати ці технології в професійному середовищі Нідерландів. | ||
| Tip: Bij het werken met DuckDB is het raadzaam de Engelse namen van technische commando’s en functies te leren, aangezien de DuckDB-documentatie, SQL-query’s en de meeste codevoorbeelden Engelse terminologie gebruiken. Nederlandse vertalingen helpen u om deze technologieën in een professionele omgeving in Nederland te bespreken. | ||