Українська: Хмарна архітектура — це проектування та схема того, як різні хмарні компоненти, такі як сервери, сховища, мережі, бази даних та програмне забезпечення, працюють разом для надання хмарних послуг.
Nederlands: Cloudarchitectuur is het ontwerp en de blauwdruk van hoe verschillende cloudcomponenten—zoals servers, opslag, netwerken, databases en software—met elkaar samenwerken om cloudservices te leveren.
English: Cloud architecture is the design and blueprint of how various cloud components—such as servers, storage, networks, databases, and software—work together to deliver cloud services.
| Нижче — тематичний словник українських слів і термінів, пов’язаних із хмарною архітектурою, у форматі українська → нідерландська → англійська. | ||
|---|---|---|
| Hieronder vindt u een thematisch woordenboek van Oekraïense woorden en termen met betrekking tot cloudarchitectuur, in het formaat Oekraïens → Nederlands → Engels. | ||
| 1. Основні поняття хмарної архітектури – Basisconcepten van cloudarchitectuur | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| хмарна архітектура | cloudarchitectuur | cloud architecture |
| архітектура хмарних систем | architectuur van cloudsystemen | cloud systems architecture |
| хмарна система | cloudsysteem | cloud system |
| хмарне середовище | cloudomgeving | cloud environment |
| хмарна інфраструктура | cloudinfrastructuur | cloud infrastructure |
| хмарна платформа | cloudplatform | cloud platform |
| хмарний сервіс | clouddienst | cloud service |
| хмарний ресурс | cloudresource | cloud resource |
| компонент | component | component |
| архітектурний компонент | architectuurcomponent | architectural component |
| архітектурний шаблон | architectuurpatroon | architectural pattern |
| архітектурне рішення | architectuurbeslissing | architectural decision |
| архітектура системи | systeemarchitectuur | system architecture |
| розподілена система | gedistribueerd systeem | distributed system |
| масштабована система | schaalbaar systeem | scalable system |
| 2. Моделі хмарної інфраструктури – Cloudinfrastructuurmodellen | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| публічна хмара | publieke cloud | public cloud |
| приватна хмара | private cloud | private cloud |
| гібридна хмара | hybride cloud | hybrid cloud |
| мультихмарна архітектура | multicloudarchitectuur | multi-cloud architecture |
| мультихмарне середовище | multicloudomgeving | multi-cloud environment |
| локальна інфраструктура | on-premises-infrastructuur | on-premises infrastructure |
| периферійна архітектура | edgearchitectuur | edge architecture |
| периферійні обчислення | edge computing | edge computing |
| хмарний центр обробки даних | cloud-datacenter | cloud data center |
| 3. Моделі хмарних послуг – Cloudservicemodellen | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| інфраструктура як послуга | infrastructuur als dienst | Infrastructure as a Service |
| IaaS | IaaS | IaaS |
| платформа як послуга | platform als dienst | Platform as a Service |
| PaaS | PaaS | PaaS |
| програмне забезпечення як послуга | software als dienst | Software as a Service |
| SaaS | SaaS | SaaS |
| функція як послуга | functie als dienst | Function as a Service |
| FaaS | FaaS | FaaS |
| база даних як послуга | database als dienst | Database as a Service |
| DBaaS | DBaaS | DBaaS |
| контейнер як послуга | container als dienst | Container as a Service |
| CaaS | CaaS | CaaS |
| 4. Обчислювальні ресурси – Computerbronnen | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| обчислювальний ресурс | rekenresource | compute resource |
| обчислювальна потужність | rekenkracht | computing power |
| сервер | server | server |
| фізичний сервер | fysieke server | physical server |
| віртуальний сервер | virtuele server | virtual server |
| віртуальна машина | virtuele machine | virtual machine |
| віртуалізація | virtualisatie | virtualization |
| гіпервізор | hypervisor | hypervisor |
| процесор | processor | processor |
| центральний процесор | centrale verwerkingseenheid | central processing unit |
| CPU | CPU | CPU |
| графічний процесор | grafische verwerkingseenheid | graphics processing unit |
| GPU | GPU | GPU |
| оперативна пам’ять | werkgeheugen | RAM |
| безсерверні обчислення | serverless computing | serverless computing |
| безсерверна архітектура | serverlessarchitectuur | serverless architecture |
| 5. Мережева архітектура – Netwerkarchitectuur | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| хмарна мережа | cloudnetwerk | cloud network |
| віртуальна мережа | virtueel netwerk | virtual network |
| підмережа | subnet | subnet |
| приватна підмережа | privé-subnet | private subnet |
| публічна підмережа | openbaar subnet | public subnet |
| маршрутизація | routering | routing |
| таблиця маршрутизації | routingtabel | routing table |
| маршрутизатор | router | router |
| шлюз | gateway | gateway |
| інтернет-шлюз | internetgateway | internet gateway |
| NAT-шлюз | NAT-gateway | NAT gateway |
| брандмауер | firewall | firewall |
| мережевий екран | netwerkfirewall | network firewall |
| балансувальник навантаження | loadbalancer | load balancer |
| мережевий трафік | netwerkverkeer | network traffic |
| пропускна здатність | bandbreedte | bandwidth |
| затримка | latentie | latency |
| IP-адреса | IP-adres | IP address |
| DNS | DNS | DNS |
| 6. Зберігання даних – Gegevensopslag | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| хмарне сховище | cloudopslag | cloud storage |
| сховище даних | gegevensopslag | data storage |
| об’єктне сховище | objectopslag | object storage |
| файлове сховище | bestandsopslag | file storage |
| блокове сховище | blokopslag | block storage |
| файловий ресурс | bestandsresource | file share |
| база даних | database | database |
| реляційна база даних | relationele database | relational database |
| нереляційна база даних | niet-relationele database | non-relational database |
| резервна копія | back-up | backup |
| резервне копіювання | back-up maken | backup |
| реплікація | replicatie | replication |
| реплікація даних | gegevensreplicatie | data replication |
| відновлення даних | gegevensherstel | data recovery |
| архівування | archivering | archiving |
| 7. Контейнери та мікросервіси – Containers en microservices | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| контейнер | container | container |
| контейнеризація | containerisatie | containerization |
| образ контейнера | containerimage | container image |
| реєстр контейнерів | containerregister | container registry |
| оркестрація контейнерів | containerorkestratie | container orchestration |
| кластер | cluster | cluster |
| вузол | node | node |
| мікросервіс | microservice | microservice |
| мікросервісна архітектура | microservicesarchitectuur | microservices architecture |
| монолітна архітектура | monolithische architectuur | monolithic architecture |
| монолітний застосунок | monolithische applicatie | monolithic application |
| сервіс | dienst | service |
| API-шлюз | API-gateway | API gateway |
| реєстр сервісів | serviceregister | service registry |
| Kubernetes | Kubernetes | Kubernetes |
| Docker | Docker | Docker |
| 8. Інтеграція та комунікація – Integratie en communicatie | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| інтеграція | integratie | integration |
| інтеграція сервісів | service-integratie | service integration |
| програмний інтерфейс | programmeerinterface | application programming interface |
| API | API | API |
| API-шлюз | API-gateway | API gateway |
| вебсервіс | webservice | web service |
| черга повідомлень | berichtenwachtrij | message queue |
| брокер повідомлень | messagebroker | message broker |
| повідомлення | bericht | message |
| подія | gebeurtenis / event | event |
| шина подій | eventbus | event bus |
| подієво-керована архітектура | eventgedreven architectuur | event-driven architecture |
| асинхронна комунікація | asynchrone communicatie | asynchronous communication |
| синхронна комунікація | synchrone communicatie | synchronous communication |
| 9. Надійність і масштабованість – Betrouwbaarheid en schaalbaarheid | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| масштабованість | schaalbaarheid | scalability |
| масштабування | schalen | scaling |
| горизонтальне масштабування | horizontaal schalen | horizontal scaling |
| вертикальне масштабування | verticaal schalen | vertical scaling |
| автоматичне масштабування | automatisch schalen | autoscaling |
| еластичність | elasticiteit | elasticity |
| доступність | beschikbaarheid | availability |
| висока доступність | hoge beschikbaarheid | high availability |
| відмовостійкість | fouttolerantie | fault tolerance |
| резервування | redundantie | redundancy |
| відмовостійка система | fouttolerant systeem | fault-tolerant system |
| точка відмови | storingspunt | point of failure |
| єдина точка відмови | single point of failure | single point of failure |
| аварійне відновлення | disaster recovery | disaster recovery |
| резервний майданчик | uitwijklocatie | disaster recovery site |
| 10. Безпека хмарної архітектури – Beveiliging van cloudarchitectuur | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| хмарна безпека | cloudbeveiliging | cloud security |
| модель спільної відповідальності | model van gedeelde verantwoordelijkheid | shared responsibility model |
| ідентичність | identiteit | identity |
| керування ідентичностями | identiteitsbeheer | identity management |
| керування доступом | toegangsbeheer | access management |
| контроль доступу | toegangscontrole | access control |
| автентифікація | authenticatie | authentication |
| авторизація | autorisatie | authorization |
| роль | rol | role |
| дозвіл | toestemming / machtiging | permission |
| облікові дані | inloggegevens | credentials |
| секрет | geheim | secret |
| ключ шифрування | versleutelingssleutel | encryption key |
| шифрування | versleuteling | encryption |
| захист даних | gegevensbescherming | data protection |
| брандмауер | firewall | firewall |
| вразливість | kwetsbaarheid | vulnerability |
| загроза | bedreiging | threat |
| 11. DevOps та автоматизація – DevOps en automatisering | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| DevOps | DevOps | DevOps |
| автоматизація | automatisering | automation |
| розгортання | implementatie / deployment | deployment |
| безперервна інтеграція | continue integratie | continuous integration |
| безперервна доставка | continue levering | continuous delivery |
| безперервне розгортання | continue implementatie | continuous deployment |
| CI/CD | CI/CD | CI/CD |
| інфраструктура як код | infrastructuur als code | infrastructure as code |
| керування конфігурацією | configuratiebeheer | configuration management |
| шаблон інфраструктури | infrastructuursjabloon | infrastructure template |
| версія | versie | version |
| контроль версій | versiebeheer | version control |
| моніторинг | monitoring | monitoring |
| журналювання | logging | logging |
| спостережуваність | observeerbaarheid | observability |
| 12. Архітектурні принципи – Architectuurprincipes | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| масштабованість | schaalbaarheid | scalability |
| еластичність | elasticiteit | elasticity |
| доступність | beschikbaarheid | availability |
| надійність | betrouwbaarheid | reliability |
| безпека | beveiliging | security |
| продуктивність | prestaties | performance |
| ефективність | efficiëntie | efficiency |
| відмовостійкість | fouttolerantie | fault tolerance |
| спостережуваність | observeerbaarheid | observability |
| автоматизація | automatisering | automation |
| слабке зчеплення | losse koppeling | loose coupling |
| висока зв’язність | hoge cohesie | high cohesion |
| модульність | modulariteit | modularity |
| повторне використання | herbruikbaarheid | reusability |
| незмінність | onveranderlijkheid | immutability |
| 13. Міграція та модернізація – Migratie en modernisering | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| міграція в хмару | cloudmigratie | cloud migration |
| міграція застосунку | applicatiemigratie | application migration |
| міграція даних | datamigratie | data migration |
| модернізація | modernisering | modernization |
| рефакторинг | refactoring | refactoring |
| перебудова архітектури | herarchitectuur | re-architecting |
| повторне розміщення | herhosting | rehosting |
| повторне використання платформи | herplatforming | replatforming |
| перенесення без змін | lift-and-shift | lift and shift |
| гібридна архітектура | hybride architectuur | hybrid architecture |
| план міграції | migratieplan | migration plan |
| 14. Вартість і керування ресурсами – Kosten- en resourcebeheer | ||
| Українською | Нідерландською | Англійською |
| оптимізація витрат | kostenoptimalisatie | cost optimization |
| керування витратами | kostenbeheer | cost management |
| споживання ресурсів | resourcegebruik | resource consumption |
| бюджет | budget | budget |
| ціноутворення | prijsstelling | pricing |
| оплата за використання | betalen naar gebruik | pay-as-you-go |
| прогнозування витрат | kostenprognose | cost forecasting |
| загальна вартість володіння | totale eigendomskosten | total cost of ownership |
| окупність інвестицій | rendement op investering | return on investment |
| 15. Ключові терміни для вивчення – Belangrijke termen om te leren | ||
| хмарна архітектура — cloudarchitectuur — cloud architecture | ||
| хмарна інфраструктура — cloudinfrastructuur — cloud infrastructure | ||
| хмарна платформа — cloudplatform — cloud platform | ||
| хмарне середовище — cloudomgeving — cloud environment | ||
| публічна хмара — publieke cloud — public cloud | ||
| приватна хмара — private cloud — private cloud | ||
| гібридна хмара — hybride cloud — hybrid cloud | ||
| мультихмарна архітектура — multicloudarchitectuur — multi-cloud architecture | ||
| віртуальна машина — virtuele machine — virtual machine | ||
| віртуалізація — virtualisatie — virtualization | ||
| контейнер — container — container | ||
| контейнеризація — containerisatie — containerization | ||
| мікросервісна архітектура — microservicesarchitectuur — microservices architecture | ||
| API-шлюз — API-gateway — API gateway | ||
| подієво-керована архітектура — eventgedreven architectuur — event-driven architecture | ||
| хмарне сховище — cloudopslag — cloud storage | ||
| хмарна база даних — clouddatabase — cloud database | ||
| балансувальник навантаження — loadbalancer — load balancer | ||
| автоматичне масштабування — automatisch schalen — autoscaling | ||
| висока доступність — hoge beschikbaarheid — high availability | ||
| відмовостійкість — fouttolerantie — fault tolerance | ||
| аварійне відновлення — disaster recovery — disaster recovery | ||
| хмарна безпека — cloudbeveiliging — cloud security | ||
| керування ідентичностями — identiteitsbeheer — identity management | ||
| контроль доступу — toegangscontrole — access control | ||
| шифрування — versleuteling — encryption | ||
| інфраструктура як код — infrastructuur als code — infrastructure as code | ||
| моніторинг — monitoring — monitoring | ||
| спостережуваність — observeerbaarheid — observability | ||
| міграція в хмару — cloudmigratie — cloud migration | ||
| Мовна примітка: у нідерландськомовній ІТ-практиці значна частина термінів уживається без перекладу: cloud architecture, API gateway, microservices, Kubernetes, serverless, DevOps, deployment, monitoring, observability, autoscaling. Тому для професійного спілкування корисно вивчати український термін + нідерландський відповідник + англійський оригінал. | ||
| Taalnotitie: in de Nederlandstalige IT-praktijk wordt een aanzienlijk deel van de termen zonder vertaling gebruikt: cloudarchitectuur, API gateway, microservices, Kubernetes, serverless, DevOps, deployment, monitoring, observability, autoscaling. Daarom is het voor professionele communicatie nuttig om de Oekraïense term + het Nederlandse equivalent + het Engelse origineel te leren. | ||